Μνημόσυνο: πότε γίνεται, τι χρειάζεται και πώς συνεννοείστε με την ενορία

Όταν χάνουμε έναν δικό μας άνθρωπο, οι πρώτες εβδομάδες είναι βαριές και οι πρακτικές ερωτήσεις πολλές. Πότε γίνεται το πρώτο μνημόσυνο; Πόσα μνημόσυνα κάνουμε; Ποιος ετοιμάζει τα κόλλυβα; Αυτός ο οδηγός συγκεντρώνει όσα συνηθίζονται στις περισσότερες ορθόδοξες ενορίες, ώστε η οικογένεια να μπορεί να σταθεί στο ουσιαστικό: την προσευχή για την ψυχή του ανθρώπου της.

Τι είναι το μνημόσυνο

Το μνημόσυνο είναι η προσευχή της Εκκλησίας για τους κεκοιμημένους. Τελείται συνήθως στον ναό μετά τη Θεία Λειτουργία, συχνά Κυριακή ή Σάββατο. Η οικογένεια φέρνει τα ονόματα, τα κόλλυβα και ό,τι άλλο συνηθίζεται στον τόπο της, και ο ιερέας μνημονεύει τον κεκοιμημένο μαζί με την κοινότητα.

Πόσα μνημόσυνα κάνουμε

Η παράδοση διαφέρει από τόπο σε τόπο, αλλά τα πιο συνηθισμένα είναι:

• Μνημόσυνο 40 ημερών: το πρώτο μεγάλο μνημόσυνο, κοντά στη συμπλήρωση σαράντα ημερών από την κοίμηση.
• Τρίμηνο μνημόσυνο: γίνεται σε πολλές περιοχές, όχι παντού.
• Εξάμηνο μνημόσυνο: στους έξι μήνες.
• Ετήσιο μνημόσυνο: στον έναν χρόνο, και στη συνέχεια κάθε χρόνο ή στα τρία χρόνια, όπως συνηθίζει η οικογένεια.

Πολλές οικογένειες μνημονεύουν επίσης τους δικούς τους στα Ψυχοσάββατα. Η ημερομηνία δεν χρειάζεται να είναι ακριβώς η επέτειος: συνήθως επιλέγεται η πλησιέστερη Κυριακή ή το Σάββατο που βολεύει τον ιερέα και την οικογένεια. Υπάρχουν και περίοδοι όπου κατά κανόνα δεν τελούνται μνημόσυνα, όπως η Μεγάλη Εβδομάδα και η εβδομάδα μετά το Πάσχα, καθώς και ορισμένες μεγάλες εορτές. Ο ιερέας της ενορίας θα σας πει τι ισχύει.

Το τρισάγιο

Το τρισάγιο είναι μια σύντομη ακολουθία για τους κεκοιμημένους. Μπορεί να γίνει στον ναό, στο κοιμητήριο ή στο σπίτι, και συχνά τελείται σε ημέρες που δεν γίνεται πλήρες μνημόσυνο. Αν θέλετε τρισάγιο στον τάφο, ρωτήστε τον ιερέα πότε μπορεί να έρθει.

Τα κόλλυβα

Τα κόλλυβα είναι βρασμένο σιτάρι, σύμβολο της ανάστασης, ανακατεμένο συνήθως με ξηρούς καρπούς, σταφίδες, ρόδι, σουσάμι και μαϊντανό, και στολισμένο με άχνη ζάχαρη. Άλλες οικογένειες τα φτιάχνουν στο σπίτι και άλλες τα παραγγέλνουν. Αν τα φτιάξετε εσείς, βράστε και στραγγίστε καλά το σιτάρι από την προηγούμενη μέρα, ώστε να είναι στεγνό.

Τι κάνει η οικογένεια

• Μιλά με τον ιερέα αρκετές μέρες πριν, για να κλείσει ημερομηνία.
• Ετοιμάζει γραπτά τα ονόματα που θα μνημονευθούν.
• Φροντίζει κόλλυβα, κεριά και ό,τι άλλο συνηθίζεται στην ενορία.
• Ενημερώνει συγγενείς και φίλους για την ημέρα και την ώρα.

Η συνεννόηση με την ενορία

Τις Κυριακές πριν από μεγάλες εορτές ή τα Ψυχοσάββατα συχνά γίνονται πολλά μνημόσυνα μαζί, γι' αυτό καλό είναι να επικοινωνήσετε νωρίς. Ρωτήστε αν η ενορία έχει δικούς της κανόνες για την ώρα, τα κόλλυβα ή την προσφορά, και αν χρειάζεται να δηλώσετε τα ονόματα από πριν. Ένα σύντομο τηλεφώνημα γλιτώνει την οικογένεια από άγχος την ίδια μέρα.

Αν το μνημόσυνο πέφτει σε περίοδο νηστείας, ο οδηγός για τις νηστείες του έτους μπορεί να σας βοηθήσει να οργανώσετε και το κέρασμα μετά.

Το Convivia βοηθά τις ενορίες να κρατούν το πρόγραμμα των μνημοσύνων και να θυμίζουν στις οικογένειες τις επόμενες ημερομηνίες. Δείτε τις δυνατότητες.